اميد معماريان
بازداشت پنچ ايراني در کنسولگري {به ادعای مقامات ایرانی – کوروش آنلاین} ايران در اربيل، بعد از دستگيري چهار ديپلمات در بغداد و مروري بر نام افرادي که در ليست سياه قطعنامه 1737 شوراي امنيت سازمان ملل قرار دارند، نشان مي دهد که ايالات متحده تصميم گرفته است فراتر از ايده مذاکره يا براندازي، درمرحله اول بخشي ازحکومت ايران را مورد حمله قرار دهد که عملا اصلي ترين حمايت کننده محمود احمدي نژاد به شمار مي رود. بدين ترتيب آنچه که "تغيير رفتار رژيم" مي خواند از طريق ايجاد اختلاف بين گروه هاي مختلفي که در حاکميت حضور دارند، و منافع مشترک چنداني با رييس جمهوري تندرو ايران ندارند، امکان تحقيق بيشتري خواهد داشت.
از اين منظر، بسياري از گروه هاي سياسي داخل حاکميت به گره زدن سرنوشت سياسي خود با سياست هاي رييس جمهوري و هوادارانش که عملا ضريب امنيت ملي ايران طي نزديک به يک سال ونيم به شدت کاهش داده، علاقه چنداني ندارند و او را به پاسخگويي فرا خواهد خواند و همين ممکن است زمينه تغييراتي را در داخل حکومت ايران فراهم آورد. موضوعي که انتخابات شوراي شهر اخير در تهران مي تواند مزيد بر علت آن باشد.
به همين جهت است که مجموعه فشارهاي به عمل آمده طي ماه هاي گذشته همواره حول يک نقطه بوده است: سپاه پاسداران.
سه نفر اول ليست سياه دوازده نفره شوراي امنيت سازمان ملل اختصاص دارد به رحيم صفوي، سليمي و وحيد دستجردي سه تن از فرماندهان ارشد سپاه پاسداران. قرارگرفتن در ليست سياه به دليل مرتبط دانستن فعاليت هاي نهادهاي وابسته به سپاه پاسداران به فعاليت هاي هسته اي و موشکي است، اما نشان مي دهد ايالات متحده که نقش مهمي در طراحي و فشار بر روي کشورهاي عضوشوراي امنيت براي تصويب قعطنامه تحريم ايران بوده، دست روي جايي گذاشته است که عملا نقطه قوت دولت تهران به شمار مي رود.
محمود احمدي نژاد که در ميان روحانيون محافظه کار سنتي و اصلاح طلب و حتي ميانه هاي مذهبي، جايگاه بسيار ضعيفي دارد طي دو سال گذشته با استحکام بخشيدن به رابطه خود با نهادهاي امنيتي و سپاه که خود و برادرانش با آن ارتباط مستحکمي دارند، عملا تلاش کرده وزن بيشتري به نيرويي که هم اکنون در حوزه هاي مختلف سياسي، اقتصادي و امنيتي نقش تعيين کننده اي پيدا کرده است، بدهد. قراردادهاي عمده ميليارد دلاري با شرکت هاي وابسته به سپاه پاسداران و همچنين انتصاب بسياري از فرماندهان سپاه به مشاغل گوناگون، عملا نشان مي دهد که اتکاي احمدي نژاد در درون ساخت قدرت سياسي به چه کساني است.
احتمالا ايالات متحده به اين نتيجه رسيده است که پيش از هر چيزي سياست هاي احمدي نژاد محصول اجماع در ميان بخش هاي مختلف حکومت نيست و او خود را به اشکال مختلفي توانسته است با هژموني پوپوليستي اش به جامعه سياسي تحميل کند، به همين جهت فشار بر احمدي نژاد و يارانش عملا، همه حکومت و گروه هاي سياسي را طلبکار نمي کند و به همين جهت به کور کردن نقاط قوت رييس جمهوري ايران پرداخته است.
احمدي نژاد با استفاده از قيمت بالاي نفت که پول زيادي را براي کشور به ارمغان آورده، نيروهاي سپاهي هوادارش و همچنين حساب کردن روي لحن ضد آمريکايي اش به اميد اينکه در منطقه افرادي را پشت سرش جمع کند، به شاخ و شانه کشي درسطح بين المللي مي پردازد و نيروهاي منتقد داخلي را به ضرب و زور دولت امنيتي اش ساکت نگه مي دارد.
ايالات متحده طي چند ماه گذشته، عملا سرمايه گذاري در صنعت نفت و گاز را با فشار آوردن به شرکاي ايران در اين حوزه از ژاپن گرفته و تا اين اواخر چين، بسيار دشوار کرده است. با معلق شدن رابطه با بانک هاي اروپايي و در ادامه معلق شدن فعاليت هاي بانک هاي صادرات (در ماه سپتامبر) و بانک سپه (طي روزهاي گذشته)، عملا مجراي انتقالات مالي از طريق شرکت هاي وابسته به نهادهاي امنيتي و نظامي بسته مي شود. کاهش سرمايه گذاري در صنعت نفت هم عملا مي تواند مشکلات جدي را براي صادرات نفت ايران فراهم کند.
به علاوه از نظر امنيتي و سياسي دستگيري پنج ايراني در اربيل و پيش از آن در بغداد ضرب شستي به رييس جمهوري ايران است که دائما از نقش خود در عراق و اقدامات تلافي جويانه در صورت هر گونه حمله و يا تعرض آمريکا عليه منافع ايران سخن گفته است. اگر چه مقامات ايراني تاکيد مي کنند که افراد دستگير شده ديپلمات هستند اما به واقع به دليل شفاف نبودن حوزه سياست و گسترده بودن مسائل محرمانه و رازهاي جمهوري اسلامي، عملا معلوم نيست که در آن دفتر چه مي گذشته است و ادعاي کداميک از طرفين درست است. به علاوه هر آنکس که در اين ملک قرار است در قالبي و براي هر کاري به خارج از کشور سفر کند، يک پاسپورت ديپلماتيک در جيبش گذاشته مي شود.
به خاطر دارم زماني که بيش از ده ديپلمات ايراني توسط نيروهاي طالبان در شهر مزار شريف کشته شدند، جو بسيار سنگيني بر کل سپاه حاکم بود، آنچنان که خطر حمله به افغانستان بسيار قريب الوقوع مي نمود و به ظاهر چندين لشکر هم به همين منظور پشت مرزها رفتند. جواد منصوري سفير سابق ايران در پاکستان و معاون وقت وزير امور خارجه، در جلسه اي در پاسخ به سپاهياني که آتشين از حمله به افغانستان سخن مي گفتند، تلاش کرد خونسردانه بگويد که در عالم سياست چنين اتفاقاتي رخ مي دهد و نبايد عنان از کف داد. او وقتي يک فرمانده سپاه خشمگين فرياد زد که اين افراد "ديپلمات" بوده اند، پاسخ داد که "پس چرا ما 444 روز ديپلمات هاي آمريکايي را در ايران گروگان گرفتيم؟" فرمانده با صداي بلند پاسخ داد: "به خاطر اينکه آنها جاسوس بودند؟" بعد منصوري آرام و با لبخندي تلخ گفت که حضور چندين سپاهي و چند فلان و بهمان درکنسولگري ايران چه معني مي دهد؟ از نظر ما اينها ديپلمات هستند اما از نظر آنها...."
حالا محمود احمدي نژاد دقيقا از جايي ضربه مي خورد که گمان مي کند، نقطه قوت اوست. او که همواره اقدامات تلافي جويانه را از لبنان تا افغانستان به رخ آمريکا مي کشيد، حالا مي بيند چطور حزب الله بيش از هر زمان ديگري با آن جنگ سي روزه خونين زمين گير شده، محمود عباس ديروز به رايس قول داد با ايهود المرت به زودي در جايي براي تشکيل دولت فلسطيني مذاکره کند و دولت عراق هم چراغ سبز مي دهد که فلان دفتر ايران در اربيل چندان هم ديپلماتيک نيست. هر سه اين حوزه ها ارتباط تنگاتنگي با بخش هاي پنهان نظامي ايران دارد که حداقل کشورهاي غربي مدعي هستند متعلق به سپاه است. چنين شواهدي است که نشان مي دهد ايالات متحده عملا جدال خود را با اصلي ترين متحد احمدي نژاد يعني سپاه پاسداران، آغاز کرده است. اگر چه به نظر مي رسد آمريکا تا کنون به صرافت دريافته که هرگونه جنگ ديگري خانمان سوز خواهد بود و هيچ ايراني در هيچ جاي دنيا خواستار آن نيست و هر جا که چنين شعله اي درمعرض مشتعل شدن باشد جلوي آن را خواهند گرفت.
سکوت دولت احمدي نژاد و فرماندهان سپاه، عملا نشان دهنده غافلگيري است که از اين اقدامات به وجود آمده است. احمدي نژاد وقتي از سفر خود به کشورهاي آمريکاي لاتين برگردد، بايد درانتظار نمايندگان مجلسي باشد که از وي سوالاتي دارند. نمايندگان مجلس که طي ماه هاي گذشته عملا در ارتباط با دولت نقش خود را اندک اندک از دست مي دهند، تنها تا 13فوريه فرصت دارند که به قعطنامه شوراي امنيت پاسخ مناسبي بدهند. آنها بايد علاوه عوارض سياست هاي اقتصادي رييس جمهوري را نيز تحمل کنند و يا از وي درخصوص نابساماني هايي که طي ماه هاي گذشته به وجود آمده پاسخ بخواهند و بيش از هر چيز از وي بپرسند، که چرا و ازجيب چه کساني و با چه توجيهي و براساس کدام بخش از منافع ملي ايران، موقعيت جهاني و منطقه اي کشور را آنچنان تضعيف کرده است که اينچنين حلقه هاي تحريم بر دور ايران تنگ شده به گونه اي که هم اينک و طي ماه هاي آينده گلوي ملت بابت آن فشرده خواهد شد؟ و اين واقعيت که با توجه به اتفاقات پي درپي که در کشور همسايه عراق مي افتد و اعمال سياست هاي پر خاشگرانه ممکن است دامنه اش به خاک ايران برسد؟
احمدي نژاد در سفر 15 هزار مايلي خود به نيکاراگوئه - ونزوئلا وقت خواهد داشت که ببيند چگونه در کوتاه مدتي که به کاخ رياست جمهوري آمده، خود را در مرکز سيبل مخالفت هاي منتقدان داخل و کشورهاي خارجي قرار داده و براي سوالات ياد شده و ديگر سوالات به دنبال پاسخ در خوري باشد. روزهاي آينده براي او روزهاي دشواري خواهد بود، اگر البته جامعه سياسي ايران، چه در مجلس و چه ديگر نهادها، به وضعيت خطيري که هم اينک ايران با آن مواجه است، آگاه باشند.
منبع : روزآنلاین
